İnsanın ve toplumun sorunları nelerdir? Bu soruya Batı bilimleri açısından bakıldığında "kendi dışından" tespit edilen ve adına "gelişme" denen hedeflere varabilmek için öncelikle insanın ve toplumun tanınması gerekir.; İnsanı ve toplumu tanıma/bilme kontrol etmek ve denetlemek için vazgeçilmez bir başlangıç aşamasıdır.; Batı'da psikoloji "insan"ı, sosyoloji de "toplum"u denetlemek ve belli hedeflere yönlendirmek amacıyla geliştirilmiş ve fakat bugün insana acı vermekten başka pratik değeri kalmamış bilimler olarak faaliyetlerine devam etmektedirler.; Cevdet Said bu kitabında farklı kalkış noktalarından hareket ederek ve başka amaçlar güderek insanın ve toplumun "değişme" sorunlarını araştırmaktadır.; Vardığı sonuç çarpıcıdır: İnsan ve toplum, "gelişme" denen sonu belirsiz tarihsel maceranın aracı değil, aksine kendi tarihini kendisi yapabilecek gücün ve imkânın kaynağıdır.